Welkom op Luxzenburg

Het verleden als wapen Over nostalgie als staatsstrategie en waarom het werkt 1. Twee beelden, één mechanisme Op 27 januari 2024 publiceerde De Speld een bericht over een Nederlandse tradwife die zo hevig verlangde naar het verleden dat ze per ongeluk in 1917 belandde — en nu geen stemrecht meer heeft. “Tja, dit is wel een beetje balen,” zegt ze tegen haar 5000 TikTok-volgers, terwijl ze keurig opgemaakt de afwas doet. Spaanse griep, Eerste Wereldoorlog, en geen reet te zeggen. Ze overweegt zich aan te sluiten bij de Vereniging voor Vrouwenkiesrecht. ...

Dit is geen blog in de traditionele zin. Geen dagelijks commentaar, geen nieuwsoverzicht, geen persoonlijk dagboek. Luxzenburg.nl is een plek voor essays. Over geopolitiek, maatschappij, geschiedenis en de verbanden daartussen die zelden worden benoemd. Geschreven vanuit de overtuiging dat de meeste problemen van deze tijd niet op zichzelf staan — en dat je ze dan ook niet los van elkaar kunt begrijpen. Ik ben Erik van Luxzenburg. Van opleiding sociaal-geograaf, gespecialiseerd in politieke en culturele geografie, geopolitiek en macro-geschiedenis. Van karakter een systeemdenker die moeite heeft met losse stukjes. Van aard iemand die denkt door te schrijven en te praten, niet ervoor. ...

Andere afslagen zijn mogelijk Een essay over systeemdenken, prehistorie en het narratief dat ontbreekt 1. Het haakje: twee manieren om het verleden te misbruiken In 1843 van the Economist las ik het artikel How Graham Hancock became conspiracy theorists’ favourite historian over Graham Hancock en zijn documentaire op Netflix over een glorieus verleden zo’n 13.000 jaar geleden dat ruim 12.000 jaar geleden ten val kwam. Een verhaal over het zogenaamde Atlantis en de wijzen die dit voortbracht, die grootse ruïnes achterlieten die ons nu nog verbazen. Het is een geschiedbeschrijving die velen aanspreekt: groots en meeslepend, een verloren paradijs en wij als nazaten van deze beschaving. Helaas wordt het door echte wetenschap niet ondersteund. Hancock zegt het zelf in het artikel, bijna per ongeluk: er is geen bewijs in wat archeologen hebben bestudeerd. Dat is een klassieke epistemische valkuil — de theorie is zo geformuleerd dat elk ontbrekend bewijs bewijs wordt voor een doofpot. Archeologen vinden niets? Dan hebben ze niet goed genoeg gezocht, of ze verbloemen het. Dit mechanisme maakt de theorie immuun voor weerlegging. Ze is niet falsifieerbaar in de Popperiaanse zin. Dat is geen bewijs dat de theorie klopt, maar het beschermt haar tegen de normale corrigerende werking van de wetenschap. ...

Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven op 30 maart 2014 en gepubliceerd op blog.luxzenburg.org — twaalf jaar voor de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in 2022, en acht jaar voor de NAVO-toetreding van Finland. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment. Een artikel in de Times of India geeft te denken. Volgens een Russische ex-minister van Economische Zaken wil Putin niet alleen de Krim terug. Ook Wit-Rusland, meer delen van Oekraïne, en zelfs EU-lidstaat Finland zou hij ’terug’ willen — om zo het oude Russische Rijk te herstellen. ...

Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven op 1 december 2012 en gepubliceerd op blog.luxzenburg.org. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment. Nu.nl kopt: Eerste vlucht nieuw Europees gevechtsvliegtuig. Het Franse Dassault heeft zo’n 400 miljoen euro geïnvesteerd in het toestel — een bijzonder laag bedrag voor een geavanceerder toestel dan de JSF. Veel beter rendement dan wat de Amerikanen presteren bij de ontwikkeling van vergelijkbare toestellen. ...

Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven op 5 maart 2012 en gepubliceerd op blog.luxzenburg.org. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment. Een goed geschreven artikel over het Israëlisch-Palestijns conflict, door een Amerikaanse wetenschapper op Al Jazeera. Hij betoogt waarom de discussie over het al dan niet bestaan van een Palestijnse natie onzin is. De Palestijnse natie is net zo verzonnen als de Israëlische natie. ...

Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven rond 2008 en gepubliceerd op Google Knol. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment. Dit artikel maakt deel uit van de Project Policrateia-reeks. Inleiding De Keltische Confederatie is een voorstel voor een culturele confederatie van de Keltische naties in Europa. Naast de culturele aspecten kunnen ook economische samenwerking en internationale lobby’s — met name bij de Europese Unie — onderdeel worden van de taken van de confederatie. Een ander aspect dat in overweging kan worden genomen is de ontwikkeling van onderwijs- en wetenschapsbeleid. ...

Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven rond 2008 en gepubliceerd op Google Knol. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment. Dit artikel maakt deel uit van de Project Policrateia-reeks. Moslim anarchisme klinkt voor velen als een illusie, aangezien de meeste islamitische landen bekend staan om hun harde regimes en onderdrukking. Toch kent de islam tal van anarchistische tendensen. Dit artikel onderzoekt die anarchistische componenten en schetst een alternatief voor de islamitische politiek. ...

Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven rond 2008 en gepubliceerd op Google Knol. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment. Dit artikel maakt deel uit van de Project Policrateia-reeks. Policrateia is een politiek systeem dat gebaseerd is op de beste waarden van democratie, federalisme en aristocratie. Waarom zijn dit de drie pijlers? Democratie is gekozen omdat het een breed geaccepteerde regeringsvorm is die burgers de mogelijkheid geeft te kiezen en invloed te behouden op het bestuur. Federalisme is een politieke vorm die macht zo dicht mogelijk bij de burgers legt. Met aristocratie wordt bedoeld de politieke vorm zoals beschreven door Plato en Machiavelli: “de regering van enkelen geeft de krachtigste besluitvorming; de regering van velen is een zwakke regering. Democratie is slechts een oplossing om zo veel mogelijk mensen tevreden te houden.” ...

Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven op 8 oktober 2009 en gepubliceerd op blog.luxzenburg.org. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment. OpenDemocracy, een open source kennisnetwerk en denktank over internationale politiek, publiceert een boeiend betoog over grenzen van Parag Khanna. Hij geeft een tour d’horizon van de geopolitiek, bekeken vanuit de wereld van infrastructurele verbindingen. Een fascinerend beeld, met veel kaarten. Bij mij roept het de vraag op: wat denken wij hiervan, wat betekent dit voor ons? Kunnen we een wereld creëren waarin we verenigd zijn door lijnen op kaarten — infrastructuur, handel, verbinding — in plaats van gescheiden door andere lijnen: grenzen? ...