Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven op 30 maart 2014 en gepubliceerd op blog.luxzenburg.org — twaalf jaar voor de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in 2022, en acht jaar voor de NAVO-toetreding van Finland. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment.
Een artikel in de Times of India geeft te denken. Volgens een Russische ex-minister van Economische Zaken wil Putin niet alleen de Krim terug. Ook Wit-Rusland, meer delen van Oekraïne, en zelfs EU-lidstaat Finland zou hij ’terug’ willen — om zo het oude Russische Rijk te herstellen.
Als je vanuit onze denkwereld kijkt, is een veroveringsoorlog ondenkbaar. Vele politici en commentatoren bezweren dat Putin daar ook niet op uit is. De Krim-annexatie was een soort impuls, een toevalligheid zeggen sommigen.
Maar vanuit de visie van een Putin of een andere autocraat is het heel logisch. Hij zit veel langer op zijn plek dan welke tegenstander in het Westen ook. Geduld is een schone zaak. Was president Bush een havik — omringd door haviken — voor wie je op moest passen, momenteel huist er een duif in het Witte Huis die niet snel zal terugslaan. Van de leiders van Europese lidstaten heeft hij momenteel helemaal niets te vrezen: die zijn druk bezig met navelstaren, bang hun macht aan populistische nationalisten te verliezen, en proberen de economische crisis op te lossen. Daarbij zijn ze op internationaal vlak hopeloos verdeeld. Een uitgelezen kans om te kijken hoe ver je je doelen kunt realiseren.
Uiteraard vallen er vraagtekens te plaatsen bij de uitspraken van een minister die enige tijd geleden uit de gratie van Putin is gevallen. De man wil misschien zijn gram halen.
Maar ik kom terug op het punt van onze defensie. Verder bezuinigen op defensie is onwenselijk. Beter safe than sorry. Zoals Obama al zei: Europa moet zijn verplichtingen nakomen. De NAVO-afspraak is om 2% van het BNP aan defensie uit te geven. Alleen Polen en Noorwegen komen daarbij in de buurt. Nederland besteedt nu slechts 1,3% aan defensie en wil nog verder bezuinigen.
De EU-lidstaten zien voordelen in samenwerking, maar ondertussen willen ze allemaal alles hebben: eigen tanks, eigen straaljagers, eigen transporttoestellen, eigen parachutisten, eigen duikboten, vliegdekschepen. De VS geeft met 600 miljard dollar meer uit aan defensie dan de rest van de wereld samen — en heeft één parachutistenopleidingsprogramma. Rusland geeft 90 miljard uit. Ook één. De EU-lidstaten geven gezamenlijk 290 miljard uit en verdelen dit over 28 afzonderlijke programma’s.
Er zal een keer over de nationalistische ego’s van politici en burgers heen gestapt moeten worden om echt samen te werken. Moeten we echt eerst onze neus stoten in een bloederige oorlog die jaren duurt, voordat we kunnen zeggen dat we van de geschiedenis hebben geleerd?