Dit artikel werd oorspronkelijk geschreven op 8 oktober 2009 en gepubliceerd op blog.luxzenburg.org. Het wordt hier herpubliceerd als historisch document en weerspiegelt de ideeën van de auteur op dat moment.
OpenDemocracy, een open source kennisnetwerk en denktank over internationale politiek, publiceert een boeiend betoog over grenzen van Parag Khanna. Hij geeft een tour d’horizon van de geopolitiek, bekeken vanuit de wereld van infrastructurele verbindingen.
Een fascinerend beeld, met veel kaarten. Bij mij roept het de vraag op: wat denken wij hiervan, wat betekent dit voor ons? Kunnen we een wereld creëren waarin we verenigd zijn door lijnen op kaarten — infrastructuur, handel, verbinding — in plaats van gescheiden door andere lijnen: grenzen?
De stelling van Khanna is in essentie dat de wereld steeds meer wordt gedefinieerd door corridors van stroom — goederen, energie, mensen, data — en minder door de soevereine staatsgebieden die op traditionele kaarten zo centraal staan. Wie de corridors controleert, heeft macht. Wie buiten de corridors valt, is irrelevant.
Het is een gedachte die mij als politiek geograaf fascineert. De grens als scheidslijn is historisch gezien een relatief recent en bijzonder kwetsbaar concept. De infrastructuur die we bouwen — snelwegen, pijpleidingen, glasvezelkabels, handelsroutes — bepaalt in de praktijk meer over wie bij wie hoort dan welke lijn ook op een politieke kaart.